Valentín Lamas Carvajal
1972
Valentin Lamas Carvajal naceu en Ourense no ano 1849, e morreu nesta cidade en 1906.
Moi novo quedou orfo de pai. Os primeiros estudios cursounos en Ourense. Tamén o bacharelato. Acudíu a Santiago para cursar Medicina na Uníversidade. Quizais foi entón cando empezaron os síntomas da enfermidade que acabaría por deixalo cego.
Comezou a escribir en galego no 1874. E coñecido polo seu labor xornalístico, poético e narrativo. Como xornalista colabora no semanario EL HERALDO GALLEGO, do que tamén seria director e propietario, pero acadaría popularidade con O TIO MARCOS DA PORTELA, publicación integramente en galego -a primeira que houbo en Galicia- que aparecía dúas veces ó mes.
Escribíu dúas obras en prosa: GALLEGADA e O CATECISMO DO LABREGO (narración de linguaxe popular, que foi a máis coñecida
da súa obra). E da súa poesía en galego as obras máis coñecidas son SAUDADES GALLEGAS, A MUSA DAS ALDEAS e -a máis representativa- ESPINAS, FOLLAS E FRORES.
A ALDEA (frag.)
No medio dun souto, ao pé dunha serra,
na cume dun monte, no fondo dun val,
coas chouzas de seixos telladas de colmo,
están as aldeas, o mundo rural.
. . .
Alí como os corpos, o espritu esmorece,
sin outros alentos que a superstición;
os mortos as bruxas, os trasnos, as meigas,
seus dioses penates, seus númenes son.
Fanáticos, chámanlle á cencia herexía
ao xenio loucura, grandeza ao poder,
valor á osadía, ao medo pacencia,
á usura comercio, vergonza ao non ter.
. . .
Alí, os caciques engordan e chegan
a ricos sin teren nin rentas nin bés,
namentras o triste maestro de escola,
un ánema en pena de fraco parés.
. . .
Alí non pensedes hachar agarimo
si apóstoles sodes de algún ideal,
a inmovre rutina secóu os celebros,
i a cega iñorancia xunguíunos ao mal.
. . .
¡Ai míseros, probes, coitados labregos
que están nas aldeas rabeando de bós...
escravos que levan o nome de libres,
que viven no inferno rezándolle a Dios!

A ALDEA
Máis información en: Diadasletrasgalegas.com